The Munsheat of Ahizade Abdulhalim

Ahizade Abdulhalim who was born in Istanbul in the 17th century is the son of Kazasker Ahizade Mehmet Efendi and elder brother of Sheikh ul-islam Ahizade Hüseyin Efendi. He was educated by one of the then-famous scholars and Sheikh ul-islam Ebuddsuud Efendi. He became Anatolian Kazasker twice and Rumelia Kazasker once. He died in Istanbul in 1604. Having the qualifications such as being Scholar, Kazasker, Prose Writer, Calligrapher, Interpreter, Ahizade is a multi-talented artist. In addition to the works ”Ta'lika ‘al-Hidayah and Some Shuruhiha“, ”Terceme-i Şevahidü'n-Nübüvve“, ”Muhtasarü'd-Dürer ve'l-Gurer“, he also wrote hashiyah for the works ”al-Ashbah ve'n-Nezair“, ”Camiü'l-Füsuleyn“, ”ed-Dürer ve'l-Gurer“ and ”Munshatü'l-Miftah". His work ‘ Munsheat’ was mentioned in different works. This work was found in the fixture number 34 Nk 4290 in Nuruosmaniye Manuscript Library. The munsheats written with a museum style as a field of art display provide us historical and literary information. Being famous with its Nasser, the notable Munsheat of Ahizade Abdulhalim Efendi in terms of style is also important in this respect. In the work, the role Ahizade Abdulhalim Efendi was analyzed in terms of Ottoman Munsheat tradition and the place of the work Munsheat was analyzed in Ottoman Construction tradition.

XVI. asırda İstanbul’da doğan Ahîzâde Abdülhalim Efendi, Kazasker Ahîzâde Mehmed Efendi’nin oğlu ve Şeyhülislâm Ahîzâde Hüseyin Efendi’nin büyük kardeşidir. Devrinin ünlü âlimlerinden ve Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi’den ilim tahsil etmiştir. İki defa Anadolu kazaskeri ve bir defa Rumeli kazaskeri olmuştur. 1604 senesinde İstanbul’da vefat etmiştir. Âlimlik, şairlik, münşîlik, hattatlık ve mütercimlik gibi vasıflara sahip olan Ahîzâde çok yönlü bir sanatkârdır. “Ta‘lîka ‘ale’l-Hidâye ve Bazı Şürûhihâ”, “Terceme-i Şevâhidü’n-Nübüvve”, “Muhtasarü’dDürer ve’l-Gurer” eserlerinin yanı sıra “el-Eşbâh ve’n-Nezâir”, “Câmiü’l-Füsûleyn”, “ed-Dürer ve’l-Gurer” ve “Münşeâtü’l-Miftâh” adlı eserlere haşiyeler yazmıştır. “Münşeât” isimli eserinden çeşitli kaynaklarda bahsedilmiştir. Bu eser, Nuruosmâniye Yazma Eser Kütüphanesi 34 Nk 4290 demirbaş numarada tespit edilmiştir. Sanat gösterme alanı olarak müzeyyen üslupla kaleme alınan münşeatlar, bizlere tarihî ve edebî bilgiler sunmaktadır. Nâsirliğiyle ön plana çıkan Ahîzâde Abdülhalim Efendi’nin üslup bakımından dikkat çekici bir eseri olan “Münşeât”ı da bu açıdan önemlidir. Çalışmada, Ahîzâde Abdülhalim Efendi, Osmanlı münşeat geleneği ve Münşeât adlı eserinin Osmanlı inşa geleneği içerisindeki yeri değerlendirilmiştir.